Den Haag wil een stad zijn waar iedereen mee kan doen. Of je nu gebruikmaakt van een rolstoel, slechtziend bent, doof of slechthorend bent, een onzichtbare beperking hebt of gevoelig bent voor prikkels: toegankelijkheid moet vanzelfsprekend zijn. Gelukkig wordt er in de Hofstad hard gewerkt aan een inclusieve omgeving, maar er is ook nog genoeg te verbeteren.
In dit artikel lees je wat Den Haag doet op het gebied van toegankelijkheid, waar je op kunt letten als bezoeker én hoe ondernemers kunnen bijdragen aan een stad waarin iedereen zich welkom voelt.
Waarom toegankelijkheid belangrijk is
Toegankelijkheid gaat veel verder dan een hellingbaan of een aangepast toilet. Het draait om gelijke kansen om te wonen, werken, winkelen, uit eten te gaan en te genieten van alles wat de stad te bieden heeft.
Een toegankelijke stad bestaat uit drie onderdelen:
- Fysieke toegankelijkheid: gebouwen, winkels, horeca en openbare ruimte zijn bereikbaar en bruikbaar voor iedereen.
- Sociale toegankelijkheid: mensen voelen zich welkom en worden met respect behandeld.
- Digitale toegankelijkheid: websites en online informatie zijn voor iedereen begrijpelijk en bruikbaar.
Juist de combinatie van deze drie zorgt ervoor dat mensen met een beperking zelfstandig kunnen deelnemen aan het dagelijks leven.
Den Haag zet in op een inclusieve stad
De gemeente Den Haag heeft de ambitie om een stad te zijn waar iedereen kan wonen, leren, werken en ontspannen. In de beleidsagenda “In Den Haag doet iedereen onbeperkt mee” werkt de gemeente samen met inwoners, ondernemers en organisaties aan een toegankelijkere stad. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar fysieke obstakels, maar ook naar bewustwording, sociale inclusie en digitale toegankelijkheid.
Ook ondernemers kunnen hierbij ondersteuning krijgen. Voor structurele aanpassingen aan een pand, website of app is er een subsidieregeling. Voor fysieke en digitale toegankelijkheidsprojecten kan een vergoeding oplopen tot €25.000 per locatie, waarbij de eerste €10.000 volledig wordt vergoed.
Een toegankelijk bezoek begint al vóór vertrek
Voor veel mensen met een beperking begint een dagje uit thuis. Zij bereiden hun bezoek zorgvuldig voor en zoeken vooraf informatie over de toegankelijkheid van een locatie.
Denk bijvoorbeeld aan vragen als:
- Is de ingang drempelvrij?
- Zijn de deuren breed genoeg?
- Is er voldoende ruimte om te manoeuvreren?
- Is er een toegankelijk toilet aanwezig?
- Zijn er rustige plekken beschikbaar?
- Kan ik mijn hulpmiddel gemakkelijk meenemen?
Foto’s van de entree, de binnenruimte en een eventueel toegankelijk toilet helpen bezoekers vaak veel beter dan alleen een korte beschrijving. Ook duidelijke informatie over parkeermogelijkheden, openbaar vervoer en toegankelijkheid voorkomt verrassingen.
Fysieke toegankelijkheid: kleine aanpassingen maken een groot verschil
Niet iedere ondernemer hoeft direct een complete verbouwing uit te voeren. Vaak zorgen relatief eenvoudige aanpassingen al voor een veel betere toegankelijkheid.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een drempel van maximaal 2 centimeter of een vaste hellingbaan;
- brede gangpaden zonder obstakels;
- voldoende draairuimte voor rolstoelgebruikers;
- eenvoudig te openen deuren;
- goede verlichting zonder hinderlijke schittering;
- duidelijke contrastmarkeringen bij trappen;
- een mobiel pinapparaat zodat klanten zelfstandig kunnen betalen;
- onderrijdbare tafels in horeca;
- een toegankelijk toilet wanneer dat mogelijk is.
Ook losse dozen, reclameborden of plantenbakken kunnen voor mensen met een visuele beperking of rolstoelgebruikers een onverwacht obstakel vormen. Een opgeruimde looproute maakt daarom direct verschil.
Gastvrijheid begint bij respect
Misschien nog belangrijker dan een toegankelijke entree is de manier waarop iemand wordt ontvangen.
Mensen met een beperking willen vooral behandeld worden zoals iedere andere klant. Vraag daarom nooit automatisch aan een begeleider wat iemand nodig heeft, maar spreek de persoon zelf aan. Vraag of hulp gewenst is en op welke manier.
Enkele eenvoudige tips:
- spreek de persoon rechtstreeks aan;
- neem iemand serieus;
- bied hulp aan, maar dring die niet op;
- respecteer dat iedereen andere wensen heeft;
- onthoud voorkeuren wanneer iemand vaker langskomt.
Voor mensen die doof of slechthorend zijn helpt het om rustig te spreken, goed zichtbaar te zijn en eventueel communicatie via schrijven of een smartphone mogelijk te maken. Voor bezoekers die prikkelgevoelig zijn kan een rustige zitplek met weinig achtergrondgeluid het verschil maken tussen wel of niet kunnen blijven.
Digitale toegankelijkheid wordt steeds belangrijker
Een toegankelijke website is tegenwoordig net zo belangrijk als een toegankelijke entree.
Mensen willen vooraf kunnen zien of een locatie geschikt is voor hun situatie. Daarom is het verstandig om duidelijk te vermelden:
- hoe toegankelijk de locatie is;
- of er een aangepast toilet aanwezig is;
- of hulphonden welkom zijn;
- welke voorzieningen aanwezig zijn;
- hoe bezoekers contact kunnen opnemen.
Een online reserveringssysteem doet er goed aan een opmerkingenveld toe te voegen waarin bezoekers hun wensen kunnen aangeven. Denk aan een rolstoelplaats, een rustige tafel of een andere vorm van ondersteuning.
Daarnaast is het verstandig om alternatieven voor telefonisch contact aan te bieden, zoals e-mail of WhatsApp. Niet iedereen kan namelijk bellen.
Reizen door Den Haag
Ook het openbaar vervoer wordt steeds toegankelijker. Steeds meer trams en bussen zijn geschikt voor reizigers met een rolstoel of rollator. Daarnaast zet Voorall zich samen met vervoerders in om haltes, stations en routes beter toegankelijk te maken.
Wie ondersteuning nodig heeft bij zelfstandig reizen kan in Den Haag gebruikmaken van verschillende voorzieningen, zoals een OV-coach of speciale reistrainingen.
Toegankelijkheid is nooit ‘af’
Den Haag maakt grote stappen richting een inclusieve stad, maar toegankelijkheid blijft iets waar voortdurend aandacht voor nodig is. Dat geldt voor de openbare ruimte, winkels, horeca, evenementen én digitale dienstverlening.
Iedere ondernemer kan daar een bijdrage aan leveren. Soms zit die bijdrage in een verbouwing, maar veel vaker begint het met iets veel eenvoudigers: luisteren naar bezoekers, openstaan voor feedback en laten zien dat iedereen welkom is.
Juist die combinatie van fysieke toegankelijkheid, digitale informatie en gastvrijheid maakt uiteindelijk het verschil.
